HORROR SOCIOLOGICUS. ESEJ O SOCJOLOGII DYSTOPIJNEJ

Motywem przewodnim książki jest pewien rodzaj podwójności narracji teoretycznych w socjologii, polegający tym razem na przeplataniu się i konfrontowaniu ze sobą optymistycznej i pesymistycznej tonacji opisu i interpretacji świata społecznego. To bardzo dobry pomysł, który odświeża recepcję teorii socjologicznej. Wprawdzie przyzwyczailiśmy się już do tego, że teoria socjologiczna zaprogramowana przez Durkheima i Webera (a właściwie przez ich późniejsze, często dosyć upraszczające odczytania) ma strukturę binarną (), a narracja teoretyczna przyjęta przez Michała R. Kaczmarczyka też oparta jest na analizie przeciwieństw, jednak zaproponowana przez niego opozycja jest oryginalna i nieschematyczna.

Prof. dr hab. Rafał Drozdowski

Książka Michała R. Kaczmarczyka jest niezwykle ciekawym i oryginalnym przedsięwzięciem, łączącym trzy powiązane krytyczne wątki. Pierwszy z nich dotyczy fundującej dyskurs nowoczesności filozofii życia, usuwającej w cień cierpienie na rzecz niczym nieuzasadnionego przekonania, że, jak pisze autor, "świat jest zasadniczo miejscem dla człowieka dobrym, dającym szansę na szczęście, a jeśli ktoś ponosi porażkę, to z własnej winy", czemu towarzyszy pogląd o prawie do szczęścia. Filozofia ta wyrasta z oświeceniowej - w istocie utopijnej - idei postępu oraz z wiary w naukę, która dzięki odkrywaniu praw rządzących rzeczywistością ma umożliwiać racjonalne zarządzanie zbiorowym życiem. Ściśle z tym związany wątek drugi odsłania ograniczenia poznawcze "naukowej socjologii", wynikające z przyjętego przez nią deterministycznego (mechanistycznego) paradygmatu. () Uzupełnieniem czy raczej alternatywą dla naukowej socjologii staje się w tej sytuacji literatura - a ściślej rzecz biorąc, dystopie społeczne, sięgające po "niedozwolone" dla nauki narzędzia analizy i formy wyrazu. Umożliwia to "powiedzenie o społeczeństwie czegoś więcej".

Prof. dr hab. Anna Giza

Michał Roch Kaczmarczyk (ur. 1978) - profesor Uniwersytetu Gdańskiego, dyrektor Instytutu Socjologii UG, badacz teorii społecznych i socjologii prawa. Autor nagradzanych książek: Aporia wolności. Krytyka teorii społecznej (Nagroda im Jana Długosza) i Wstęp do socjologicznej teorii własności (Nagroda PAN im. Ludwika Krzywickiego), tłumacz klasycznych dzieł Niklasa Luhmanna i Talcotta Parsonsa. Stypendysta Swedish Collegium for Advanced Study, Max-Weber-Kolleg oraz Fundacji Kościuszkowskiej. Publikował m.in. w: "European Journal of Sociology", "Thesis Eleven" i "Journal for the Theory of Social Behaviour".